Jak smakować kawę

Sensoryka - co to takiego?

Sensoryka kawy często kojarzy się z trudnymi słowami, kołami smaków i opisami, które brzmią bardziej jak poezja niż rzeczywistość. W praktyce chodzi o coś znacznie prostszego.

Nie o to, żeby „rozpoznawać nuty agrestu”. Chodzi o to, żeby wiedzieć, dlaczego kawa smakuje tak, a nie inaczej — i co z tym zrobić.

Smak kawy to nie talent, tylko uwaga

Każdy ma zmysł smaku. Nie każdy nauczył się zwracać na niego uwagę.

Gdy mówimy o sensoryce, nie mówimy o wyjątkowych zdolnościach, tylko o:

zauważaniu różnic
porównywaniu
nazywaniu prostych wrażeń

Tak samo jak z winem, herbatą czy jedzeniem.

Trzy podstawowe pytania przy każdej kawie

Zamiast skomplikowanych opisów, wystarczą trzy pytania:

Czy kawa jest lekka czy ciężka?
Czy jest świeża czy gorzka?
Czy coś dominuje, czy wszystko jest w równowadze?

To już jest sensoryka. Reszta to tylko język.

Kwasowość: słowo, które budzi niepotrzebny lęk

W kawie „kwasowość” nie oznacza zepsucia ani błędu. To raczej wrażenie świeżości.

Można ją porównać do:

jabłka
cytrusów
herbaty z cytryną

Kawa z kwasowością bywa:

żywa
lekka
orzeźwiająca

Problem zaczyna się wtedy, gdy kwasowość:

dominuje
jest ostra
przypomina niedojrzały owoc

I to bardzo często wynika z parzenia, nie z samej kawy.

Gorycz: znana, ale często mylona

Gorycz to smak, który większość z nas zna najlepiej, bo przez lata dominował w kawie.

Może kojarzyć się z:

gorzką czekoladą
kakao
palonymi nutami

W niewielkiej ilości:

dodaje głębi
daje „ciężar” smaku

W nadmiarze:

przytłacza
wysusza
zostaje długo na języku

Bardzo gorzka kawa rzadko oznacza „mocną”. Częściej oznacza przeparzoną.

TODO: Gorzka przeparzona kawa nie koniecznie ma wiecej kofeiny ???

Body, czyli „jak kawa leży w ustach”

Body nie jest smakiem. To wrażenie tekstury.

Może być:

lekkie, herbaciane
kremowe
ciężkie, oleiste

Najłatwiej zauważyć je, porównując:

espresso i herbatę
kawę przelewową i kawę z kawiarki

Body nie mówi, czy kawa jest dobra. Mówi, jaki ma charakter.

Balans — kiedy nic nie przeszkadza

Najlepsze kawy rzadko są „ekstremalne”. Najczęściej są po prostu spójne.

Balans oznacza, że:

kwasowość nie gryzie
gorycz nie dominuje
body pasuje do całości

To moment, w którym kawa „po prostu smakuje dobrze”, nawet jeśli nie potrafisz powiedzieć dlaczego.

Dlaczego to ma znaczenie w praktyce

Rozumienie podstaw sensoryki pozwala:

lepiej dobierać kawę do własnych preferencji
świadomie zmieniać sposób parzenia
odróżnić problem kawy od problemu przygotowania

Nie po to, by oceniać kawę jak ekspert. Po to, by pić ją z większą przyjemnością.

Na zakończenie

Nie musisz opisywać kawy kwiatami i owocami, żeby ją rozumieć. Wystarczy, że nauczysz się zauważać:

czy jest zbyt kwaśna
zbyt gorzka
czy po prostu niezrównoważona

Od tego zaczyna się sensoryka. Spokojnie, bez pośpiechu — filiżanka po filiżance.

TODO NEXT:

„Dlaczego kawa jest kwaśna i co z tym zrobić”
„Gorycz w kawie: skąd się bierze i kiedy jest OK”
„Body kawy: dlaczego niektóre kawy są lekkie, a inne ciężkie”
„Jak poprawić smak kawy bez zmiany ziaren”